اهمیت تراکم در فرش


همانطور که می دانید هنر قالی بافی یکی از هنرهای اصیل ایرانی است که از قدیم الایام مورد توجه بوده و امروزه این محصول علاوه بر نوع دستباف به صورت فرش ماشینی نیز در کشورمان تولید می شود. اما نام این پارچه های گرانبها و زیبا با کلماتی گره خورده است که هنگام خرید یا بازدید از فروشگاه حتما با آنها برخورد خواهید کرد. آیا تا به حال به این فکر کرده اید که کلمه تراکم در فرش به چه معناست و چه تاثیری بر کیفیت آن دارد؟ یا تراکم در فرش چه اهمیتی دارد؟ اگر به دنبال پاسخی برای این سوالات هستید، تا پایان این مقاله با ما همراه باشید.


تراکم فرش را تعیین کنید

قبل از اینکه متوجه اهمیت تراکم در فرش شوید، ابتدا باید معنای آن را بیاموزید. به طور کلی به تعداد گره ها و ریشه های به کار رفته در یک متر مربع از این بافت ها تراکم می گویند و قطعا در نگاه اول هر چه تعداد آن بیشتر باشد و محصول متراکم تر و منسجم تر باشد ارزش محصول نیز بیشتر می شود. احتمالا برای این محصولات با حروف 1000 شانه یا 1500 شانه برخورد کرده اید که اگر دقت کنید متوجه می شوید که هر چه تعداد این اعداد بیشتر باشد ارزش این محصولات بیشتر می شود. باید بدانید که تراکم محصول بر کیفیت و ماندگاری آن تاثیر مستقیم دارد و این یکی از جلوه های اهمیت تراکم در فرش است که در ادامه با آن آشنا خواهید شد.

تعریف تراکم و اهمیت تراکم در فرش

انواع تراکم فرش

تراکم در انواع ماشینی این محصولات به دو دسته تقسیم می شود:

  • ارسال: این تعداد ریشه ها و گره هایی است که در یک متر از عرض این قیطان ها استفاده می شود و معمولاً به آن شانه می گویند.
  • به صورت طولی: تعداد گره ها و ریشه ها در یک متر از طول این بافت ها استفاده می شود و معمولاً به عنوان تراکم طولی یا تراکم شناخته می شود.

حالا که می شنوید محصول 1000 شانه با تراکم 3000 است، می دانید معنی این اعداد و اصطلاحات و معنی تراکم در فرش چیست. اما فراز و نشیب این اعداد چه تاثیری بر این بافت های ماشینی دارد؟

اهمیت تراکم در فرش

در گذشته پارچه های ماشینی معمولاً با تراکم کمتر بافته می شد، مثلاً 500 شانه با تراکم 1000 یا 700 شانه با تراکم 2250، اما امروزه با پیشرفت ماشین های بافندگی و تولید نخ های با کیفیت، امکان بافت فرش های ضخیم تر و متراکم تر. با محصولات دستباف بیشتر آشنا شوید و همین امر منجر به بافت 1500 شانه و 1200 شانه شد که به انواع دستباف یا نقوش دستباف معروف هستند. این امر به دلیل انسجام محصولات دست ساز است که تأثیر مستقیمی بر ارزش آنها دارد و هر چه تعداد گره و ریشه بافنده ها به آنها نزدیکتر باشد ارزش آنها بیشتر است. اهمیت تراکم در فرش در زمینه های مختلفی نمود پیدا می کند که دوام، استحکام، زیبایی و قیمت آن را تعیین می کند. در زیر به تأثیرات مختلف تراکم بر روی محصولات ماشینی و اهمیت تراکم در فرش می پردازیم.

تاثیر چگالی

اثرات چسبندگی یا تراکم بر روی محصول اهمیت تراکم در فرش را نشان می دهد. این تصور غلط در بین مردم رایج است که هر چه تراکم بافت ها بیشتر باشد، دوام یا ضخیم تر خواهند بود، اما در واقع هر چه تعداد گره ها و ریشه ها در هر متر بافت بیشتر باشد، نخ بالاتر می رود. و در نتیجه از ضخامت فرش کاسته می شود. همچنین افزایش تراکم طولی و عرضی در محصول باعث می شود که این رزوه ها نازکتر انتخاب شوند. در ادامه به طور کامل با تاثیرات تراکم بر روی این محصولات آشنا می شویم.

تاثیر تراکم فرش و اهمیت تراکم فرش

شاید تا به حال متوجه زیبایی خیره کننده محصولات دست ساز شده باشید و این سوال پیش روی شما باشد که دلیل آن چیست؟ دلیل اصلی این زیبایی ظرافت بسیار زیاد این پارچه هاست که نتیجه مستقیم تراکم بالاست و اهمیت تراکم در فرش را نشان می دهد. در واقع هر چه محصول بهم پیوسته و متراکم تر بافته شود، ظرافت بیشتری دارد. در پارچه های ماشینی از الیاف مخصوص برای افزایش تعداد این گره ها و ریشه ها استفاده می شود و در واقع با افزایش تراکم از ضخامت نخ های خواب کاسته می شود. انسجام بیشتر محصول باعث ظرافت بیشتر و جلوه زیباتری می شود که مخصوص پارچه های اصیل ایرانی است.

همانطور که در بالا ذکر شد، هر چه محصول متراکم تر باشد، گره و ریشه بیشتری در آن استفاده می شود و این امر مستلزم استفاده از نخ و الیاف بیشتر است که یکی از دلایل گرانی پارچه های متراکم است. علاوه بر این استفاده از الیاف خاص و با ارزش تر برای همگرایی بافت در افزایش هزینه بسیار موثر است. با این حساب می توان گفت که هر چه تراکم پارچه های ماشینی بیشتر باشد ارزش آنها بیشتر است و این نمونه ای دیگر از اهمیت تراکم در فرش است. بنابراین هنگام خرید باید در نظر داشته باشید که برای خرید یک محصول زیباتر و شکیل تر باید هزینه بیشتری پرداخت کنید.

محصولات با چگالی کمتر رشته های خواب بلندتری دارند که ضخامت آنها را افزایش می دهد. بالعکس با فرش های تراکم بالا به طور اجتناب ناپذیری از ارتفاع نخ های خواب کاسته می شود که منجر به کاهش ضخامت محصول و کاهش استحکام آن می شود. در واقع استفاده از پارچه های متراکم در فضاهای خاص توصیه می شود و باید دقت بیشتری کرد. البته لازم به ذکر است که کاهش دوام یا استحکام بیشتر در بسیاری از محصولات منسجم مانند 1500 شانه محسوس است و در بافت های 700 یا 1000 شانه تفاوت چندانی ندارد و مشکلی نیست. با توضیحات داده شده، یکی دیگر از نکات مهم تراکم در فرش، مشخص می شود که هر چه تراکم محصول کمتر یا متوسط ​​باشد، ماندگاری آن بیشتر است.

نتیجه

با توجه به آنچه در بالا گفتیم می توان از جدول زیر برای مقایسه مزایا و معایب فرش های کم تراکم و بالا استفاده کرد:

فرش ماشینی با تراکم بالا فرش ماشینی کم تراکم
زیبایی و ظرافت آن بیشتر است ظرافت و زیبایی کمتری دارد
ارزش واقعی و قیمت بالاتری دارد از نظر قیمت ارزان تر است
استحکام و دوام کمتری دارد دوام و استحکام بالایی دارد

پیشنهاد ویژه


منبع: ویکی پدیا، دانشنامه آزاد

دیدگاهتان را بنویسید